wtorek, 11 października 2016

Kuchnia Indyjska cz.1

Dzisiaj skupimy się na kuchni Indyjskiej :-) 

Kuchnia zachodu

Kuchnia zachodnia Indii to przede wszystkim kuchnia bombajska. Do najbardziej znanych potraw tej kuchni należą – kaczka po bombajsku i bombajska chałwa. Bombaj, jak każdy wielki port morski, ma charakter kosmopolityczny, czego odzwierciedleniem jest miejscowa kuchnia, w której podaje się potrawy z innych regionów Indii. Drugą wartą odnotowania kuchnią zachodnich Indii jest kuchnia Goa. Różni się ona od kuchni bombajskiej, lecz zachowuje walory smakowe specyficzne dla kuchni zachodnich Indii. Różnice wynikają z wpływów, jakie na tę kuchnie wywarli portugalscy katolicy, którzy osiedlili się tam w XVI i XVII w. i rozpowszechnili w tym rejonie swą wiarę i zwyczaje, także kulinarne

Kuchnia północy

Na kuchnię północnej części kraju duży wpływ wywarł natomiast islam. Muzułmańscy władcy z dynastii Wielkich Mogołów przez wiele wieków kształtowali przyzwyczajenia kulinarne tamtejszej ludności, takie jak unikanie spożywania wieprzowiny i skłonność do łagodniejszych potraw z powszechnym zastosowaniem kurczaka. Większość indyjskich restauracji w Polsce oferuje kulinaria z północy kraju.
Na północy, gdzie przeważa uprawa pszenicy, podstawowym pożywieniem są podpłomyki-chlebki (ćapatti) w kształcie dużych placków. Sztuka kulinarna północnych Indii to głównie kuchnia muzułmańska, bogata w potrawy z mięsa baraniego i koziny oraz drobiu. Istnieje wiele smakowitych potraw przygotowanych na modłę „mughlai” – po mogolsku. W XVI w. Mogołowie doprowadzili swoją sztukę kulinarną do pełnego rozkwitu, podstawą ich kuchni, w odróżnieniu od kuchni Indii południowych, były potrawy mięsne. Na północy pieczono mięso i chlebki w słynnych piekarnikach w kształcie beczki, zwanych tanduri. Piekarniki te są do dzisiaj w użyciu. Najbardziej znaną potrawą północnych Indii jest curry (kari), mięso duszone z wieloma przyprawami, podawane ze specjalnie przyrządzonymi warzywami oraz różnymi pilawami. Do każdego nieomal posiłku podaje się gotowaną soczewicę. Cały posiłek doskonale łączy jogurt z warzywami lub owocami (raita), marynaty oraz pikantny, ostro-kwaśny, niekiedy słodki sos (chutney) albo sałatka z warzyw lub owoców. Desery przyrządzane są przede wszystkim z mleka. Herbatę gotuje się z mlekiem i cukrem. Taki napój jest bardzo mocny i słodki.

Kuchnia wschodu

W daniach w kuchni bengalskiej bardzo popularne są ryż i soczewica oraz ryby. Kuchnia ta oferuje mniejsze zestawy potraw niż inne kuchnie Indii. Podstawą żywienia ludności zamieszkujące wschodnie Indie są smażone placki – chlebki oraz ryż. Kuchmistrze tego regionu słyną natomiast z umiejętności przyrządzania słodkich potraw z białego sera

Kuchnia południa

Wskutek religijnego zakazu spożywania wołowiny rozwinęła się tam znakomicie kuchnia wegetariańska, a posiłki są ostrzejsze i spożywa się je tradycyjnie palcami prawej dłoni (lewa ręka uważana jest w Indiach za nieczystą). Nawet koncern McDonald’s zmuszony był przystosować się do specyfiki miejscowej kuchni, dzięki czemu w ofercie tamtejszej sieci barów szybkiej obsługi znaleźć można szeroki wybór dań wegetariańskich. Nie mniej istotny jest także bardziej charakterystyczny dla południa upalny klimat strefy monsunowej.
Południowe Indie słyną z bardzo ostrych potraw, w tym również curry. Na tym obszarze uprawia się co prawda niewiele ryżu, jednakże stanowi on podstawę wyżywienia. Kuchnia madraska jest typowa dla sztuki kulinarnej tego regionu. Do bardzo wielu potraw dodaje się miąższ i mleczko z kokosów. Posiłek kończy się potrawą z ryżu i jogurtu, która łagodzi ostrość piekących, ostrych potraw. Do ostrych potraw podaje się również pachami- przyprawiony jogurt podobny do raity podawanej w północnych Indiach. Na śniadanie podaje się dosa (naleśniki z mąki ryżowej), placki z różnych mąk z dodatkiem chutney i sambar (mieszanka ostrych przypraw smażona z czarną fasolą lub soczewicą) oraz ostrą zupę z soczewicy. Chętnie pija się kawę z mlekiem. Kawa dobrego gatunku uprawiana jest w tym rejonie. Większość ludności zamieszkującej południe Indii to hindusi nie jadający mięsa. Potrawy mięsne przyrządzane są tam przez miejscowych wyznawców islamu lub chrześcijan.

Kuchnia diaspory

Potrawy kuchni indyjskiej zyskały popularność na całym świecie. W Wielkiej Brytanii, jako byłej metropolii i głównym celu imigracji zarobkowej Hindusów. Najważniejszą zasługą Brytyjczyków dla kuchni orientalnej było spopularyzowanie produkcji i konsumpcji herbaty (hind. chai) w XIX wieku. Mniej istotne wpływy kulinarne wywarły na Indie kraje buddyjskie i Portugalia.

Produkty
  • Besan- mąka z ciecierzycy (cieciorki)
  • Ćapati atta – gruba mąka na ciapati
  • Ghi – sklarowane masło
  • Karela
  • Lokki
  • Mleko kokosowe
  • Okra lub bhindi
  • Tinda
  • Woda tamaryndowa

Ghee

Osobny akapit poświęcić należy ghee, które stanowi w Indiach popularny zamiennik masła i oleju. W przeciwieństwie do rodzimego odpowiednika ten tłuszcz zwierzęcy posiada jednak dużo większą trwałość – można go bez obaw przetrzymywać miesiącami w temperaturze pokojowej. Efekt uzyskuje się poprzez długotrwałe gotowanie masła na małym ogniu, które usuwa zawarte w nim enzymy i mikroorganizmy. Podczas procesu klarowania regularnie wytrąca się także białka i inne substancje, pozostawiając tylko sam tłuszcz. W przeciwieństwie do zwykłego masła, ghi nie zmienia zatem smaku nawet w momencie dymienia, dzięki czemu znalazło szerokie zastosowanie w smażeniu i duszeniu indyjskich przysmaków. Specyfik ma także ważne znaczenie religijne; jest używany podczas rytualnych, wedyjskich libacji oraz obrzędów pudźy. Jadźurweda posiada nawet osobny hymn na temat tego tłuszczu. Tradycyjna medycyna ajurwedyjska podaje natomiast, że jedzenie ghee przywraca potencję i aktywność seksualną, usprawnia proces gojenia się ran oraz zwiększa koncentrację.

Mięso

Wyznawcy hinduizmu z wyższych klas nie spożywają w zasadzie mięsa. Wyznawcy islamu (jest ich w Indiach ponad 120mln) nie spożywają wieprzowiny. Podobnie wyznawcy judaizmu. Jednakże wyznawcy obu tych religii jedzą wołowinę, baraninę i kozinę. Duża część ludności zamieszkującej Indie nie jada żadnego mięsa, niektórzy z wyboru (bramini lub wegetarianie) inni z ekonomicznej konieczności. Ci jednak, którzy jedzą mięso, stosują się dość ściśle do nakazów i zakazów swej religii. Często dochodziło do krwawych rozruchów, a nawet powstań na tle nieprzestrzegania tych nakazów. Induscy chrześcijanie nie ograniczają swego pożywienia do mięsa określonych zwierząt, jedzą w zasadzie wszystkie mięsa. Zwyczajowo jednak w każdy piątek spożywają ryby. Związane to jest z tradycją dawnych chrześcijan. Niektórzy mieszkańcy Bengalu również chętnie spożywają ryby. Na ewolucję kuchni induskiej duży wpływ wywarły najazdy obcych ludów. Na podbitych obszarach narzucili oni swe wierzenia religijne, zwyczaje, systemy sprawowania władzy. Miejscowa ludność przyjmowała również zwyczaje kulinarne najeźdźców. Rozszerzyła się lista produktów spożywczych, wzbogacały sposób ich przyrządzania.

Lista przypraw i masal

  • Adrak – imbir
  • Amchur – suszone mango
  • Anardana – nasiona granatu
  • Asafetyda
  • papryka chili
  • Chironji
  • Curry
  • Czarnuszka
  • Dhania – kolendra
  • Elaichi – kardamon
  • Garam masala
  • Haldi – kurkuma, ang. turmeric
  • Hari mirchi – zielone chili
  • Hing – asafetyda, czarcie łajno
  • Imli – owoce tamaryndowca
  • Jaiphal – gałka muszkatołowa ang. nutmeg (orzeszek)
  • Javitri – gałka muszkatołowa, ang. mace (skórka)
  • Jeera – kmin indyjski, kmin rzymski
  • Kala namak
  • Lal mirchi – czerwona papryka
  • Kalonji – czarnuszka
  • Kasoori methi – suszony liść kozieradki
  • Khus khus – nasiona maku
  • Kolendra
  • kozieradka
  • Lavang – goździki
  • Liście curry
  • Methi – nasiona kozieradki
  • Nimbu – limonka
  • Pieprz biały
  • Pieprz cayenne
  • Pieprz czarny
  • Sarson – nasiona czarnej gorczycy
  • Saunf – fenkuł, koper włoski
  • Shahi jeera – czarny kmin
  • Singodha powder
  • Sumac
  • Sweet Makhana
  • Tej patta – liść podobny do laurowego
  • Til – nasiona sezamu

Na dzisiaj to tyle. Zapraszamy was na kolejną część postu o kuchni Indyjskiej, w którym pokażemy wam kilka potraw.

wtorek, 4 października 2016

Historia Indii cz.3

Hej dzisiaj przybywamy do was z trzecią i ostatnią częścią postu o historii Indii. Mamy nadzieję, że wam się spodoba. :-)

Pierwszy rząd Indiry Gandhi


Indira Gandhi
Gandhi odziedziczyła po poprzedniku problemy gospodarcze związane z wojną z Pakistanem z 1965 roku i suszą. Gandhi przeprowadziła dewaluację waluty w zamian za przywrócenie pomocy zagranicznej. Kryzys udało się zakończyć w 1966 roku i na przełomie lat 1966-1969 odnotowano wzrost na poziomie kilku procent. Wzrost gospodarczy Indii zahamowałyStany Zjednoczone oraz Międzynarodowy Bank Rozwoju, które nie zrealizowały swoich obietnic względem Indii. W tym czasie stosunki indyjsko-amerykańskie uległy dalszemu pogorszeniu z powodu krytyki przez Gandhi amerykańskiego bombardowania Wietnamu, w efekcie czego prezydent USA wstrzymał przesyłki ziarna, by zmusić Indie do poparcia USA w konflikcie. W tej sytuacji prowadzona dotychczas liberalizacja gospodarcza została porzucona. W roku 1969 rozpoczęto czwartą pięciolatkę, a rząd ukierunkował wzrost na poziomie 5,7%. Program podkreślił większą kontrolę państwa nad gospodarką. Oprócz naprawy gospodarki podjęto się reform społecznych, zlikwidowano m.in. wywodzące się z czasów systemu kastowego przywileje dla przedstawiciele arystokracji.
Pod koniec lat 60. wybuchło trwające do dzisiaj (z różnym natężeniem) powstanie maoistowskie w Indiach obejmujące tereny tzw. czerwonego korytarza na wschodzie państwa (głównie Bengal Zachodni). W okresie kadencji Indiry Gandhi Sikkim został włączony w skład Indii. Gandhi nawiązała przyjacielskie więzi z Bangladeszem, który poparła w wojnie wyzwoleńczej przeciwko Pakistanowi.
Piąty plan pięcioletni uchwalono w 1974 roku. Premier obiecała zmniejszyć ubóstwo poprzez ukierunkowanie gospodarki na zwiększenie standardu życia biednych i wprowadzenia szerokich reform społecznych i gospodarczych. Rząd ustalił roczny wzrost o 4,4% w okresie planu. Działania rządu powstrzymały gospodarcze problemy z początku lat 70. Rząd w latach 1974-1979 był w stanie przekroczyć zakładane tempo wzrostu z roczną wzrostu o 5,0-5,2%. W latach 1975-1976 gospodarka rosła w tempie 9%, a plan stał się pierwszym planem, w czasie realizacji którego dochód na osobę wzrósł o ponad 5%. W 1976 roku Indie oficjalnie uznały się za kraj socjalistyczny.
Do 1977 Indyjski Kongres Narodowy zachowywał monopol polityczny w państwie, zaś aż do 1991 przewodziła w nim rodzina Nehru-Gandhi. W 1977 r. dominacja Kongresu została przełamana i wybory wygrała opozycyjna partia Janata. Rządy opozycyjnej prawicy doprowadziły do najsilniejszej recesji (-5,2%) w historii Indii i inflacji sięgającej 18,2%.

Drugi rząd Indiry Gandhi i rządy Rajiva


W latach 80. władzę ponownie przejęła Gandhi, która tym razem zliberalizowała gospodarkę. Premier postawiła na zaostrzenie wydatków publicznych, większą efektywność przedsiębiorstw państwowych oraz stymulowanie sektora prywatnego poprzez deregulację. Szósty plan okazał się najbardziej udanym z pięciu planów, wykazując w latach 1980-1985 średni wzrost 5,7%. W 1984 roku Indira Gandhi została zastrzelona przez sikhijskich ochroniarzy w odwecie za skierowaną przeciwko separatystom Operację Niebieska Gwiazda w Amritsarze. Zamach doprowadził do starć między hindusami a mniejszością sikhijską.
Po śmierci Indiry władzę objął jej syn, Rajiv Gandhi. Rajiv zmodernizował gospodarkę, zwiększył wsparcie finansowe rządu dla nauki i techniki, zmniejszył import, podatki i cła na przemysł oparty na technologii, a zwłaszcza komputery, linie lotnicze, obronę i telekomunikację. W 1986 roku ogłosił krajową politykę modernizacji edukacji i rozszerzył studia wyższe w całych Indiach. W 1986 roku wprowadził bezpłatną edukację do 12 klasy. Rajiv poprawił stosunki z USA i rozszerzył współpracę gospodarczą i naukową z tym państwem kosztem stosunków z ZSRR. 29 lipca 1987 roku Gandhi i prezydent Sri Lanki Junius Richard Jayewardene podpisali układ o przyjaźni indyjsko-cejlońskie. Następnego dnia, 30 lipca, doszło do nieudanej próby zamachu na Gandhiego. Do udanego zamachu na premiera doszło pięć lat później w Sriperumbudur. Zamach bombowy został przeprowadzony przez terrorystów z tamilskiej organizacji separatystycznej Tamilskie Tygrysy.
Rajiv Gandhi
Do następnego posta :)

Indie-główne miasta

Indie-państwo położone w Azji Południowej, zajmujące większość subkontynentu indyjskiego.

Miasta Indii

  • Stolica: Nowe Delhi 0,3 mln mieszk.
  • Inne duże miasta:
    • Mumbaj– 16,4 mln mieszkańców . (zespół miejski: 20,4 mln)
    • Delhi – 11,5 mln (zespół miejski: 18,0 mln)
    • Bengaluru – 5,3 mln (zespół miejski: 6,2 mln)
    • Kolkata – 4,6 mln (zespół miejski: 14,9 mln)
    • Ćennaj – 4,4 mln (zespół miejski: 7,0 mln)
    • Ahmadabad – 3,8 mln (zespół miejski: 5,2 mln)
    • Hajdarabad – 3,7 mln (zespół miejski: 6,1 mln)
    • Pune – 3,2 mln (zespół miejski: 4,9 mln)
    • Surat – 3,1 mln (zespół miejski: 4,9 mln)
    • Kanpur – 3,0 mln (zespół miejski: 3,3 mln)
(Ludność miejska stanowi jedynie 27% mieszkańców państwa.)

Granice Indii

  • Długość granic:
    • Bangladesz – 4053 km
    • Chiny – 3380 km
    • Pakistan – 2912 km
    • Nepal – 1690 km
    • Mjanma – 1463 km
    • Bhutan – 605 km

Kochani dziękujemy za przeczytanie tego posta, dzisiaj było niestety krótko, ale kolejny post będzie spełniał wasze oczekiwania.

INFRASTRUKTURA TRANSPORTOWA

Cześć, zapraszamy was do przeczytania kolejnego postu o Indiach.:)


TRANSPORT LOTNICZY

Indie posiadają znakomicie rozwiniętą sieć połączeń lotniczych nie tylko z poszczególnymi regionami kraju, ale również z innymi państwami. Ogólna liczba portów lotniczych wynosi 132, z czego 19 to porty międzynarodowe. Na terenie Indii funkcjonuje 14 krajowych linii lotniczych, oferujących ponad 150 połączeń w ruchu lokalnym. Choć podróż samolotem nie należy do najtańszych, ale w związku z faktem, że pozostaje najszybszym środkiem przemieszczania po subkontynencie, znajduje swoich licznych zwolenników w gronie turystów i biznesmenów.

 

TRANSPORT KOLEJOWY

Transport kolejowy pozostaje najpopularniejszą formą transportu w Indiach. Łączna długość linii kolejowych w Indiach wynosi ponad 85 tys. km, z czego ponad 20 tys. jest zelektryfikowanych.

W użytkowaniu znajduje się łącznie ponad 108 tys. km torów kolejowych w 3 rodzajach rozstawów: brytyjski rozstaw kolonialny (1 676 mm), rozstaw metrowy (1 000 mm) oraz dwa rodzaje rozstawów wąskotorowych (762 mm – linia wąskotorowa Kalka – Shimla, 610 mm – linia Darjeeling Himalayan).

Indie posiadają obecnie 7 146 stacji kolejowych. Według danych Ministerstwa Kolejnictwa w 2012 r. do przewozów kolejowych w Indiach wykorzystywanych było 46688 wagonów pasażerskich, 239 321 wagonów towarowych oraz 5 197 lokomotyw spalinowych i 4 309 elektrycznych.
W skali roku indyjskie koleje przewożą 8,2 mld pasażerów (ok. 22,7 mln dziennie) i zatrudniają 1,3 miliona pracowników.

TRANSPORT LĄDOWY

W związku z faktem, iż najpopularniejszym środkiem transportu w Indiach, jakim jest kolej, nie można jednak wszędzie dojechać, Transport lądowy jest drugim najczęściej wykorzystywanym w kraju do przewozu pasażerów, towarów.

Łączna długość dróg lądowych w Indiach wynosi 3,3 mln km, w czym 58 tys. km stanowią autostrady i ekspresowe drogi krajowe, 137 tys. km drogi stanowe, 470 tys. km główne drogi regionalne, 2 650 tys. km pozostałe drogi. Choć liczba dróg o coraz lepszym standardzie z roku na rok rośnie, to wciąż jednak dominują te o bardzo słabej jakości.

Drogi w Indiach, nie tylko w miastach, pozostają zatłoczone i odnotowuje się na nich wiele wypadków. Rocznie na drogach w Indiach ginie ponad 130 tys. osób (na każde 100 tys. mieszkańców tego kraju śmierć na drogach ponosi 11 osób).


TRANSPORT MORSKI

Drogi morskie: 14 tys. km, w czym 5,2 tys. km zajmują główne rzeki i 485 km kanały przystosowane do przepływu zmechanizowanych okrętów.
Porty i terminale: Chennai, Haldia, Jawaharal Nehru, Kandla, Kalkuta, Mormugao, Mumbai, New Mangalore, Vishakhapatnam.

Historia Indii cz.2

Hej, zapraszamy was do przeczytania kontynuacji posta dotyczącego historii Indii :)


Mogołowie

Dla nowożytnej Europy Indie odkrył Vasco da Gama, który opływając Afrykę, w 1498 r. dotarł do Kalikatu na Wybrzeżu Malabarskim. Nieco później, w 1526 r., pochodzący z Fergany wódz Babur pokonał pod Panipatem ostatniego sułtana Delhi i założył dynastię Wielkich Mogołów. Najwybitniejszym jej przedstawicielem był Akbar, który objął tron w 1556 r. i panował do 1606 r. W tym czasie zbudował imperium obejmujące większą część Indii oraz część Azji Środkowej. Odznaczał się tolerancją religijną, a nawet podjął próby stworzenia synkretycznej religii Din-i-Ilahi, łączącej elementy najpowszechniejszych w imperium kultów i mającej zintegrować państwo. Początek schyłku państwa przypadł na czas rządów Aurangzeba (1658-1707). Za jego czasów od imperium odpadły Maharasztra i Pendżab. Uniezależniło się faktycznie również wielu lokalnych subadarów inawabów. Od południa zaczęli być naciskani przez konfederację Marathów, która odwoływała się do czasów wielkich królestw hinduskich.
Wielką klęską dla imperium Mogołów było złupienie Delhi przez władcę Persji Nader Szaha. W XVIII w. trwała również zacięta rywalizacja o wpływy w Indiach pomiędzy Anglikami i Francuzami, których do sukcesów doprowadziła polityka Josepha Dupleixa. Ostatecznie jednak Robert Clive zmusił Francuzów do kapitulacji pod Tricinopolu w 1752 r., zaś w 1757 r. zwyciężył nawaba Bengalu Siradża ad-Daulę pod Palasi, co w efekcie dało Brytyjskiej Kompanii Wschodnioindyjskiepierwsze znaczące nabytki terytorialne na subkontynencie. 

 Rządy brytyjskie

Spośród kolonialnych potęg europejskich do rywalizacji o hegemonię w Indiach stanęli obok Portugalczyków Anglicy, Holendrzy i Francuzi, którzy działali poprzez kompanie wschodnioindyjskie. Najsłynniejsza z nich, brytyjska, powstała w 1600 r., z czasem stała się największą potęgą na całym subkontynencie. W znacznej mierze przyczynił się do tego gubernator generalny Warren Hastings (sprawował urząd 1772-1785), którego uważa się za właściwego twórcę Indii Brytyjskich. Kolejni gubernatorowie stopniowo rozszerzali zasięg brytyjskiego władztwa. W 1803 zdobyto Delhi, w 1818 pokonana została konfederacja Marathów, a w 1849 r. jako ostatnie znaczniejsze państwo podbity został rządzony przez sikhów Pendżab. Jedynie Nepal i Afganistan nie dostały się pod brytyjską zwierzchność. Na większości terenów Indii władza należała bezpośrednio do Brytyjczyków, jednak utrzymano około sześćset lokalnych księstw, podległych Brytyjczykom pośrednio. Jako język urzędowy wprowadzono angielski zamiast perskiego, popierano działalność misjonarską, wprowadzono kolej i telegraf, zwalczano także pewne lokalne zwyczaje, jak np. sati. Tak głębokie ingerencje w życie Hindusów powodowały niezadowolenie ludności. W 1857 r. wybuchło Powstanie Sipajów. Powstańcy skupili się wokół władcy mogolskiego Bahadur Szaha II, jednak już w 1858 r. zostali pokonani, a cesarz obalony. W tym samym roku rozwiązano Kompanię Wschodnioindyjską, królowa Wiktoria zaś w roku 1876 została koronowana na Cesarzową Indii. Władze gubernatora Kompanii zastąpiono podległym monarsze brytyjskiemu wicekrólem. Polityka brytyjska w tym czasie odznaczała się ostrożnością i opierała się na utrzymywaniu lojalności lokalnych władców i wielmożów. Unikano także ingerencji w sprawy religijne. W 1912 brytyjski wicekról przeniósł swoją siedzibę z Kalkuty do Delhi. Wykształcona według europejskich wzorów miejska inteligencja hinduska zyskiwała jednak coraz większą świadomość narodową i zaczęła domagać się udziału w rządzeniu. Domagała się tego zwłaszcza Partia Kongresu, utworzona w 1885 r. i skupiająca głównie hinduistów.

XX wiek

Walka o niepodległość była długa i trwała od końca I wojny światowej. Dopiero pod koniec II wojny strona brytyjska zaprzestała tłumienia, często brutalnego, ruchów hinduskich i zdecydowała się podjąć dialog. Najsilniejszą organizacją nacjonalistyczną w Indiach był wówczas Indyjski Kongres Narodowy, którego działalność doprowadziła już przed wojną do autonomii niektórych prowincji. Była to organizacja skupiająca głównie hinduistów, ale w swoim programie reprezentowała nurt świecki, socjalistyczny, choć przez długi czas w skład Kongresu wchodziły grupy o bardzo różnych poglądach – od religijnych fundamentalistów po komunistów. Główną opozycją była powstała w 1906 roku Liga Muzułmańska, reprezentująca dość radykalny nurt islamu. W efekcie wybuchło wiele starć religijnych. W okresie międzywojennym w Indiach wzmogły się nastroje niepodległościowe. Postulaty Hindusów stały się znane na całym świecie szczególnie dzięki osobie i Mohandasa Karamchada Gandhiego, zwanego Mahatma (wielka dusza), który propagował bierny opór przeciw Brytyjczykom, bez uciekania się do przemocy.
Słynne były przede wszystkim jego pokojowe akcje, skierowane przeciwko konkretnym działaniom Brytyjczyków, z których najsłynniejszą był tzw. Marsz solny. Wiele działań Gandhiego można określić bardziej jako społeczne niż polityczne – przeciwdziałał on biedzie i zacofaniu, bronił praw kobiet oraz tzw. niedotykalnych z najniższych kast, przed dyskryminacją.
W 1927 roku przyszły premier Indii, a zarazem lider Kongresu, Jawaharlal Nehru po raz pierwszy przedstawił w imieniu Kongresu Narodowego rezolucję, w której domagał się „pełnej narodowej niepodległości”, tym samym stał się jednym z pierwszych liderów partii kongresowej którzy uważali że Indie powinny zerwać wszystkie więzi z Imperium Brytyjskim. Deklaracja ta została odrzucona przez Kongres, ze względu na sprzeciw ze strony Gandhiego. W 1929 roku Nehru opracował politykę Kongresu i przyszłego, wolnego kraju. Celami Kongresu miały być: wolność wyznania; prawo do stowarzyszenia; wolność słowa i myśli; równość wszystkich wobec wobec prawa – bez względu na kastę, kolor skóry czy religię; ochrona regionalnych języków i kultur; zabezpieczenie interesów pracowniczych; zniesienie nietykalności; nacjonalizacja przemysłu; socjalizm i budowa świeckich Indii. Uchwała została ratyfikowana przez Ogólnoindyjski Komitet Kongresu pod przewodnictwem Gandhiego. Lata 30. stanowiły okres wzmożonej aktywności międzynarodowej indyjskich niepodległościowców.
Nie wszyscy Hindusi uznali pokojowe metody walki o niepodległość prezentowane przez Nehru i Gandhiego. Na czele zwolenników walki zbrojnej stanął były działacz Kongresu Subhas Czandra Bose. 2 czerwca 1939 Bose utworzył odrębną partię polityczną All India Forward Bloc. W 1940 roku Bose został aresztowany przez Brytyjczyków, wkrótce jednak uciekł z więzienia do Afganistanu i ZSRR, skąd udał się do Niemiec. Z Niemiec z kolei udał się do Japonii, gdzie organizował japońskie wsparcie dla niepodległości Indii. Zbrojny ruch upadł po śmierci Bose.
Ostatecznie, mimo sprzeciwu Mahatmy, aby uniknąć wojny domowej, zdecydowano się na podział Indii Brytyjskich na dwa państwa – Indie i Pakistan. W skład muzułmańskiego Pakistanu weszły dawne indyjskie ziemie Sind, Beludżystan, część Pendżabu, a także, jako teren oddzielony od reszty państwa niemal całymi Indiami, Bengal Wschodni – nazywany Pakistanem Wschodnim. Podziałowi towarzyszyły pogromy (do 0,5 mln zabitych) i przesiedlenia (10-14 mln osób). Gandhi, który starał się łagodzić spory, w styczniu 1948 roku został zamordowany.
Niepodległość Indii i Pakistanu została początkowe ograniczona – otrzymały one status dominium. Dotychczasowy wicekról, lord Louis Mountbatten pozostał do 1948 generalnym gubernatorem Indii, a jego następcą – ostatnim na tym stanowisku – Chakravarthi Rajagopalachari. Początek indyjskiej państwowości związany był z licznymi starciami na tle religijnym, szczególnie na terenie Prowincji Pogranicze i Pendżabu gdzie doszło do krwawych starć między hinduistami a muzułmanami. 30 stycznia 1948 roku zabity został Mahatma Gandhi, mordercą okazał się być fanatyczny hinduista i nacjonalista Nathurama Godse. Dopiero w 1950 roku uchwalono konstytucję, na mocy której Indie stały się republiką i świeckim państwem związkowym o ustroju parlamentarnym, ostatecznie zrywając z Wielką Brytanią. Pierwszym premierem niepodległych Indii został Jawaharlal Nehru.
podział Indii w latach 1947-1948
Mahatma Gandhi
Na dzisiaj to tyle. Zapraszamy was na część trzecią historii Indii i do śledzenia na bieżąco naszego bloga :)

wtorek, 27 września 2016

System administracyjny Indii

Witamy was w naszym drugim poście poświęconym systemowi administracyjnemu Indii :-)

USTRÓJ POLITYCZNY, WŁADZA USTAWODAWCZA I WYKONAWCZA
Indie są państwem demokratycznym o republikańskiej formie rządów, opartej na systemie westminsterskim. Konstytucja Indii została uchwalona 26 listopada 1949 roku, weszła w życie tj. 26 stycznia 1950 roku.

Indie są państwem federacyjnym z silną władzą centralną. Konstytucja wyraźnie rozgranicza kompetencje władz centralnych i lokalnych. Składają się z 28 stanów i 7 terytoriów (administracja wykonywana jest w nich bezpośrednio przez urzędników mianowanych i odwoływanych przez Prezydenta Indii).

Zgodnie z literą konstytucji, Indie są państwem świeckim, które gwarantuje podstawowe prawa człowieka: „sprawiedliwość (społeczną, ekonomiczną i polityczną), wolność (myśli, wypowiedzi, wierzeń, wiary i czci), równość (statusu i możliwości)”. Wyżej wymienione zasady nie zawsze są implementowane wobec głęboko zakorzenionych zwyczajów, wierzeń i praktyk społecznych.

Konstytucja zakłada podział na władzę: wykonawczą (prezydent i rząd, rządy stanowe), ustawodawczą (dwuizbowy parlament Indii, legislatury stanowe) oraz sądowniczą.

Głową państwa jest prezydent Indii, który jest zwierzchnikiem i naczelnym dowódcą sił zbrojnych Indii, mianuje rząd, swoich przedstawicieli na szczeblu lokalnym oraz sędziów. Realizuje swoje uprawnienia w konsultacji z Radą Ministrów.

Prezydent wyłaniany jest przez kolegium elektorów, tworzone przez członków obu izb parlamentu i legislatur stanowych (Vidhan Sabha). Kadencja prezydenta wynosi 5 lat. Ostatnie wybory prezydenckie odbyły się w roku 2012.

Parlament Indii składa się z izby niższej Lok Sabha (Izby Ludowej) i wyższej Rajya Sabha (Stanowej). Przerwy pomiędzy posiedzeniami nie powinny trwać dłużej niż sześć miesięcy.

Rajya Sabha składa się z nie więcej niż 250 deputowanych, wybieranych przez członków legislatur stanowych oraz 12 członków mianowanych przez prezydenta. Co dwa lata wymienia się 1/3 jej składu. Kadencja trwa 6 lat. Posiedzeniom Rajya Sabha przewodniczy wiceprezydent.

Lok Sabha składa się z nie więcej niż 552 posłów (obecnie liczy 543 posłów), z czego 530 wybieranych jest w wyborach bezpośrednich w stanach (wyjątek stanowi Sikkim, którego jedyny reprezentant jest wybierany przez zebranie ustawodawcze stanu), nie więcej niż 20 wybieranych jest w poszczególnych terytoriach, a 2 reprezentuje społeczność angloindyjską. Kadencja trwa 5 lat. Prezydent może rozwiązać Lok Sabha na wniosek premiera. Kadencja Lok Sabha może zostać wydłużona w okresie stanu nadzwyczajnego.

Czynne prawo wyborcze mają obywatele, którzy ukończyli 18 lat, z wyjątkiem Non-resident Indians – obywateli, którzy na stałe zamieszkują poza granicami kraju. Bierne prawo wyborcze przysługuje wszystkim obywatelom-rezydentom, którzy ukończyli 25 lat, w przypadku wyborów do Izby Ludowej (stanowego Zgromadzenia Ustawodawczego) i 30 lat w przypadku wyborów do Izby Stanowej (stanowej Rady Ustawodawczej) oraz złożyli pisemne oświadczenie przed przedstawicielem Komisji Wyborczej. Kandydaci muszą spełniać również dodatkowe wymagania określone uchwałą parlamentu lub legislatur stanowych.   

Wybory do Izby Ludowej są powszechne, tajne, równe, bezpośrednie i proporcjonalne. Izbą kieruje marszałek (Speaker), którego decyzja w sprawie interpretacji procedur jest ostateczna. Może poprosić członka o rezygnację z mandatu poselskiego, może też zawiesić go w prawach posła. Jego ocena, czy dany projekt ustawy wchodzi w zakres ustawy finansowej jest również ostateczna. Decyzje, które podejmuje w związku z urzędem nie podlegają żadnemu sądowi.

Zakończone w maju 2014 roku wybory parlamentarne do Izby Niższej Lok Sabha, wygrała Bharatiya Janata Party BJP (Indyjska Partia Ludowa), która zdobyła 282 mandaty i 31% głosów (kwalifikowana większość). Wspólnie z sojusznikami BJP zdobyła 350 z 543 miejsc w parlamencie. Indyjski Kongres Narodowy (INC) który dotychczas sprawował władzę w Indiach, zdobył  jedynie 44 mandaty (najgorszy w historii tego ugrupowania rezultat), co przełożyło się również na słaby łączny wynik końcowy całego sojuszu UPA-2 (United Progressive Alliance), który wyniósł 62 mandaty. Z kolei ugrupowanie, które odgrywać miało, zdaniem niektórych komentatorów, rolę „czarnego konia wyborów” – partia Zwykłego Człowieka (Aam Aadmi Party – AAP), zakończyła elekcję z wynikiem 4 zdobytych mandatów. Wszystkie pozostałe partie mają głównie poparcie regionalne, przy czym najlepsze wyniki w tym gronie osiągnęły: All India Anna Dravida Munnetra Kazhagam - 37, All India Trinamool Congress - 34, Biju Janata Dal - 19, Shivsena - 18 i Telugu Desam - 16.

Zgodnie z praktyką demokratyczną opozycja współuczestniczy w zarządzaniu parlamentem. Przewodniczącą Izby Ludowej (Speaker of Lok Sabha) jest członek partii rządzącej. Przewodniczy 5 stałym komitetom parlamentarnym.

Faktyczną władzę wykonawczą w Indiach sprawuje premier, obecnie Narendra Modi, który przewodniczy Radzie Ministrów (Council of Ministers) i ma, w myśl Konstytucji, doradzać prezydentowi. Rada Ministrów składa się członków powoływanych i odwoływanych przez prezydenta, na wniosek premiera. Liczba członków Rady Ministrów nie może przekraczać 15 % liczby członków Izby Ludowej. Członkowie Rady Ministrów muszą być członkami parlamentu – Konstytucja nakazuje rezygnację ministra, o ile w ciągu sześciu miesięcy po zaprzysiężeniu nie uzyska mandatu do parlamentu.

Skład Rady Ministrów oparty jest na wzorach westminsterskich i obejmuje stanowiska tzw. pełnych ministrów: ministrów i ministrów-sekretarzy stanu (Union Minister i Minister of State in charge of independent ministry/portfolio), którzy odpowiadają samodzielnie za działy administracji publicznej oraz na sekretarzy stanu (minister of state), odpowiedzialnych za działy administracji publicznej w ramach ministerstw kierowanych przez ministrów „gabinetowych”. Wszyscy ministrowie i sekretarze stanu są powoływani i odwoływani przez prezydenta na wniosek premiera.

Rząd jest odpowiedzialny przez Prezydentem, który może go odwołać w każdym czasie oraz politycznie przed Izbą Ludową, która dysponuje instrumentem wotum zaufania lub wotum nieufności.

Na szczeblu lokalnym funkcjonują parlamenty stanowe oraz rządy stanowe. W poszczególnych stanach parlamenty stanowe są dwuizbowe (stany: Andhra Pradeś, Karnataka, Tamil Nadu, Maharasztra i Uttar Pradeś) lub jednoizbowe (pozostałe stany). Stanowe zgromadzenia ustawodawcze liczą od 60 do 500 członków (druga izba, zwana Radą Ustawodawczą nie może liczyć więcej niż 1/3 liczby członków zgromadzenia). Stany i terytoria związkowe nie posiadają własnych konstytucji. Zakres kompetencji rządu centralnego i stanów określa Konstytucja Indii.

W każdym stanie egzekutywa składa się z gubernatora (odpowiednik wojewody) – przedstawiciela rządu centralnego mianowanego i odwoływanego przez prezydenta oraz rządu z premierem na czele (Chief Minister – odpowiednik marszałka województwa), tworzonym przez partię/partie, który uzyskały większość w lokalnej legislaturze.

Stany dzielą się na dystrykty (zila, jest ich 626), w których szefem administracji jest przez District Collector (odpowiednik polskiego starosty). Jest on powoływany przez rząd centralny w porozumieniu z rządem stanowym, spośród urzędników Korpusu Służby Cywilnej (Indian Administrative Service – IAS).

Najniższym poziomem samorządu terytorialnego są gminy (villages na terenach wiejskich lub municipalities w obszarach miejskich). Władza wykonawcza należy w nich do urzędników należących do IAS. Organami samorządu są:
- w przypadku terenów wiejskich – pochodzące z wyborów powszechnych wiejskie i okręgowe panczajaty (panchayat - odpowiednik Rady Gminy lub Rady Powiatu), których przewodniczący posiada uprawnienia wykonawcze;
- w przypadku terenów miejskich – pochodzące z wyborów Rady Miejskie (Nagar Panchayat, Municipal Councils, Municipal Corporations) oraz rady dzielnicowe (Ward Committees).

Uzupełnieniem administracji lokalnej są Komitety Planowania (Planning Committees), których celem jest konsolidacja planów rozwoju i zagospodarowania przestrzennego obszarów wiejskich i miejskich na poziomie dystryktów lub metropolii.